{"id":4703,"date":"2024-02-22T13:03:23","date_gmt":"2024-02-22T13:03:23","guid":{"rendered":"https:\/\/majakowalczykart.com\/?post_type=blog_post&p=4703"},"modified":"2024-11-12T19:13:55","modified_gmt":"2024-11-12T19:13:55","slug":"wprowadzenie-do-pasteli-cz-3","status":"publish","type":"blog_post","link":"https:\/\/majakowalczykart.com\/pl_pl\/blog-post\/wprowadzenie-do-pasteli-cz-3\/","title":{"rendered":"Wprowadzenie do pasteli cz.3"},"content":{"rendered":"\n

PAPIERY DO PASTELI<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Rodzai pod\u0142o\u017ca, na kt\u00f3rych mo\u017cemy pracowa\u0107 za pomoc\u0105 pasteli jest mnogo\u015b\u0107: od papieru<\/strong>, po p\u0142\u00f3tno<\/strong>, drewno<\/strong>, a\u017c na betonie <\/strong>sko\u0144czywszy, jednak w tym artykule skupimy si\u0119 na papierze<\/strong>. Warto wspomnie\u0107, \u017ce pastele z powodzeniem mo\u017cna stosowa\u0107 z innymi mediami tj.: farbami olejnymi i akrylowymi, kredkami, w\u0119glem, itp.<\/p>\n\n\n\n

Dob\u00f3r papieru z kolei zale\u017cy od wybranej techniki rysunku, gdy\u017c nieodpowiednio dobrany papier mo\u017ce nas skutecznie zniech\u0119ci\u0107 do dalszych pr\u00f3b. W artykule om\u00f3wi\u0119 r\u00f3\u017cne papiery ze wzgl\u0119du na ich gramatur\u0119, faktur\u0119, specyfik\u0119 pracy pod k\u0105tem rodzaju pasteli. Zwr\u00f3c\u0119 te\u017c uwag\u0119 na fakt, \u017ce ka\u017cdemu arty\u015bcie mo\u017ce odpowiada\u0107 dany papier, a dla innego b\u0119dzie on nie do przyj\u0119cia i wyja\u015bni\u0119 sk\u0105d ta r\u00f3\u017cnica.<\/p>\n\n\n\n

Co na pocz\u0105tku nale\u017cy zauwa\u017cy\u0107 to sk\u0142ad pasteli, kt\u00f3ry warunkuje dob\u00f3r powierzchni. O sk\u0142adzie pisa\u0142am szczeg\u00f3\u0142owo w poprzednich artyku\u0142ach na \u0142amach Kwartalnika, wi\u0119c serdecznie zach\u0119cam do ich przeczytania. Natomiast w wielkim skr\u00f3cie pastel ze wzgl\u0119du na swoj\u0105 konsystencj\u0119 jest materia\u0142em, kt\u00f3ry wymaga pod\u0142o\u017ca zapewniaj\u0105cego odpowiedni\u0105 jego przyczepno\u015b\u0107. St\u0105d pojawia si\u0119 wszelka chropowato\u015b\u0107 oraz faktura pod\u0142o\u017ca s\u0142u\u017c\u0105cego do tego medium. Na g\u0142adkiej powierzchni pastel b\u0119dzie mia\u0142 niestety nik\u0142e szanse utrzyma\u0107 si\u0119 w perspektywie d\u0142u\u017cszego czasu jak r\u00f3wnie\u017c nak\u0142adanie warstw by\u0142oby mocno ograniczone na takiej powierzchni. Dlatego te\u017c do rysunku pastelami nadaj\u0105 si\u0119 powierzchnie strukturyzowane.<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

PASTELMAT<\/strong><\/p>\n\n\n\n

W pierwszej kolejno\u015bci om\u00f3wi\u0119 papier, kt\u00f3ry nadaje si\u0119 pod pastel zar\u00f3wno suchy w o\u0142\u00f3wku, sztyfcie jak i olejny oraz do wszelkich technik: zar\u00f3wno realistycznych, jak i lu\u017aniejszych kompozycji.<\/p>\n\n\n\n

Pastelmat, bo o nim mowa jest dla mnie najbardziej uniwersalnym papierem, po pierwsze ze wzgl\u0119du na swoj\u0105 gramatur\u0119 360 g \u2013 co powoduje, \u017ce jest to raczej sztywny karton, z jednej strony tej wierzchniej przypominaj\u0105cy papier \u015bcierny mniej wi\u0119cej o gradacji 1000, a z drugiej spodniej strony ma \u015blisk\u0105 powierzchni\u0119. Dlaczego ta gramatura w przypadku pasteli jest taka istotna? No ze wzgl\u0119du na to, i\u017c przy na\u0142o\u017ceniu wielu warstw, szczeg\u00f3lnie przy rysunkach realistycznych sztywno\u015b\u0107 papieru i jego specyficzna struktura minimalizuje ryzyko osypywania pasteli, co jest niezmiernie istotne przy trwa\u0142o\u015bci danej pracy. Dodatkowo papier ten pozwala znakomicie blendow\u0107 i nawarstwia\u0107 kolory, w zasadzie jak \u017caden inny. Wspania\u0142e jest to \u017ce mo\u017cna na nim wykonywa\u0107 wielokrotne poprawki a nawet \u015bcieranie (oczywi\u015bcie gumk\u0105 chlebow\u0105). Dla mnie osobi\u015bcie to absolutny numer jeden. Producent proponuje pi\u0119kne kolory w r\u00f3\u017cnych odcieniach szaro\u015bci, \u017c\u00f3\u0142ci, br\u0105zu, ale nie tylko bo w ofercie znajduj\u0105 si\u0119 te\u017c bardziej wyraziste barwy tj.: burgund, antracite czy dark blue i wiele innych. Papier w bloczkach dost\u0119pny jest w atrakcyjnie dobranej kolorystyce barw w rozmiarach 18x24cm, 24×30 cm oraz 30×40 cm, b\u0105d\u017a mo\u017cemy naby\u0107 pojedyncze arkusze a\u017c do rozmiaru 70x100cm. Arkusze prze\u0142o\u017cone s\u0105 \u015bliskim papierem, kt\u00f3ry mo\u017cna z powodzeniem pod\u0142o\u017cy\u0107 pod r\u0119k\u0119 podczas wykonywania pracy, gdy\u017c pastel w minimalnym stopniu si\u0119 do niego przykleja. Co wi\u0119cej pastelmat ma tak dobr\u0105 przyczepno\u015b\u0107, \u017ce nie wymaga stosowania fiksatywy. Papier ten jednak nie od razu przypadnie wszystkim do gustu, trzeba nieco praktyki, ale gdy ju\u017c nabierzemy wprawy to trudno b\u0119dzie nam przerzuci\u0107 si\u0119 na inne pod\u0142o\u017ce. Warto wspomnie\u0107, \u017ce pastelmat jest wodoodporny, wi\u0119c sprawdzi si\u0119 w technice malowania pastelami wodnymi, o kt\u00f3rych pisa\u0142am w jednym z poprzednich artyku\u0142\u00f3w lub pastelami olejnymi przy u\u017cyciu terpentyny b\u0105d\u017a oleju lnianego jak w przypadku farb olejnych.<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

PASTEL CARD SENNELIER<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Nieco zbli\u017con\u0105 struktur\u0119 ma papier Pastel Card Sennelier, aczkolwiek jego gradacja bardziej przypomina papier \u015bcierny co powoduje szybsze zu\u017cycie pasteli ale i  osypywanie si\u0119 drobinek papieru, wynikaj\u0105ce ze sk\u0142adu tego papieru czyli mieszaniny korka z p\u0142atkami ro\u015blinnymi i procesu jego produkcji. Za to blendowanie na nim to czysta przyjemno\u015b\u0107, a dodatkowo uzyskujemy mi\u0119kki efekt rysunku. Natomiast cena mo\u017ce by\u0107 dla niekt\u00f3rych niestety zaporowa. W tym przypadku papier mo\u017cna zakupi\u0107 w bloczku jak i na sztuki, gramatura r\u00f3wnie wysoka jak pastelmatu \u2013 360g, dost\u0119pny w r\u00f3\u017cnej kolorystyce.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/a><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

PAPIER WELUROWY LUB ZAMSZOWY<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Kolejne pod\u0142o\u017ce to papier welurowy b\u0105d\u017a zamszowy, kt\u00f3ry przypomina materia\u0142 na\u0142o\u017cony na papier\/tektur\u0119 dedykowany g\u0142\u00f3wnie do suchych pasteli. Charakterystyk\u0105 tego papieru s\u0105 kr\u00f3tkie i dosy\u0107 mocno zbite w\u0142oski, a tak\u017ce mi\u0119sisto\u015b\u0107, co powoduje minimalne osypywanie si\u0119 pasteli. Pigment bardzo dobrze wnika w t\u0105 struktur\u0119 jednak blendowanie w tym wypadku jest nieco ograniczone w por\u00f3wnaniu do innych papier\u00f3w, aczkolwiek nie niemo\u017cliwe. Pod\u0142o\u017ce idealnie nadaje si\u0119 na wykonywanie nieco lu\u017aniejszych kompozycji, powoduje delikatny efekt rozmycia. Nieco problematyczne mo\u017ce by\u0107 wykonanie bardziej realistycznej pracy, ze wzgl\u0119du na ograniczone mo\u017cliwo\u015bci nawarstwiania. Wymazywanie mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c przysporzy\u0107 nam trudno\u015b\u0107. Nasycenie kolorem jest nieco delikatniejsze na tym pod\u0142o\u017cu. Z pewno\u015bci\u0105 papier wymaga wprawy, aczkolwiek jest to bardzo ciekawa alternatywa dla innych pod\u0142o\u017cy i na pewno warta wypr\u00f3bowania. Tutaj r\u00f3wnie\u017c stosowanie fiksatywy nie jest wymagane. Wa\u017cna informacja \u2013 twardy pastel z du\u017c\u0105 ilo\u015bci\u0105 spoiwa lub zbyt mocne dociskanie pastel\u0105 mo\u017ce uszkodzi\u0107 struktur\u0119 tego papieru. Je\u015bli chodzi o informacje techniczne: tego typu papier dost\u0119pny jest zar\u00f3wno w blokach jak i arkuszach, a\u017c do rozmiaru 50×70 cm. Gramatura tych papier\u00f3w waha si\u0119 od 260g do 300g, przy czym papier welurowy firmy Hahnemuhle jest gi\u0119tki, aczkolwiek w tym przypadku nie ma to wp\u0142ywu na przyczepno\u015b\u0107 czy osypywanie pasteli. Kolorystyka nie jest tak bogata jak w przypadku pastelmatu, ale zawiera opr\u00f3cz bieli i czerni chyba najpowszechniej stosowane kolory w odcieniach \u017c\u00f3\u0142ci i szaro\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

INGRES, CANSON, RENESANS, REMBRANDT<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Odr\u0119bn\u0105 kategori\u0119 stanowi\u0105 papiery posiadaj\u0105ce g\u0142\u0119bok\u0105, widoczn\u0105 faktur\u0119 np.: Ingres, Canson, Renesans, Rembrant i s\u0105 to zazwyczaj papiery o ni\u017cszej gramaturze ok 160g, w tym przypadku papier jest gi\u0119tki, tote\u017c osypywanie pasteli jest znaczne. Mamy tu r\u00f3wnie\u017c do czynienia z propozycjami r\u00f3\u017cnych faktur w zale\u017cno\u015bci od firmy: pocz\u0105wszy od pr\u0105\u017ck\u00f3w (Ingres), plastra miodu (Canson Mi-Teintes), nieco g\u0142\u0119bszych dziurek (Fabriano Tiziano).<\/p>\n\n\n\n

Je\u015bli chodzi o pastele suche, ograniczone jest warstwowanie i blendowanie wielu warstw. Natomiast pojedyncze blendowanie kolor\u00f3w ju\u017c jak najbardziej przebiega sprawnie, pod warunkiem, \u017ce kolor rozprowadzimy r\u00f3wnomiernie przed roztarciem.  Je\u015bli chodzi o realistyczny rysunek papiery mog\u0105 powodowa\u0107 nieco rozczarowania, zw\u0142aszcza gdy wcze\u015bniej pracowa\u0142o si\u0119 na pastelamcie. Mog\u0105 raczej zniech\u0119ci\u0107 ni\u017c zach\u0119ci\u0107 do tego typu precyzyjnych prac, natomiast \u015bwietnie nadaj\u0105 si\u0119 do krajobraz\u00f3w i lu\u017anych kompozycji, ale nie tylko, bo w przypadku mniej szczeg\u00f3\u0142owych portret\u00f3w ludzi b\u0105d\u017a zwierz\u0105t r\u00f3wnie\u017c si\u0119 sprawdz\u0105. Atutem mo\u017ce by\u0107 z pewno\u015bci\u0105 przebijanie faktury np.: pr\u0105\u017ck\u00f3w na papierze Ingres, aczkolwiek po wtarciu pasteli w faktur\u0119 mo\u017cna zniwelowa\u0107 nieco jej widoczno\u015b\u0107 je\u015bli komu\u015b nie odpowiada taki efekt.<\/p>\n\n\n\n

Je\u015bli chodzi o pastele olejne to te papiery naprawd\u0119 \u015bwietnie si\u0119 sprawdzaj\u0105, nawet je\u015bli operujemy zwyk\u0142ymi nieprofesjonalnymi sztyftami. Przede wszystkim pastele te bardzo dobrze trzymaj\u0105 si\u0119 fakturowanego pod\u0142o\u017ca, a faktura z pewno\u015bci\u0105 nadaje ciekawy efekt pracy. Gramatura jest wystarczaj\u0105ca, gdy\u017c w tym wypadku nie ma wp\u0142ywu na trwa\u0142o\u015b\u0107 rysunku.<\/p>\n\n\n\n

W przypadku tego typu papier\u00f3w dost\u0119pne s\u0105 r\u00f3\u017cne wersje kolorystyczne i rozmiary, zar\u00f3wno w blokach jak i pojedynczych arkuszach.<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

PAPIER \u015aCIERNY<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Najta\u0144sz\u0105, bud\u017cetow\u0105 wersj\u0105, tak\u0105 typowo do \u0107wicze\u0144 jest z pewno\u015bci\u0105 zwyk\u0142y papier \u015bcierny, kt\u00f3rego gradacja ok 1000 przypomina papier pastelmat. Trzeba jednak pami\u0119ta\u0107, \u017ce material ten jest mocno kwasowy tote\u017c praca na nim nie b\u0119dzie nietrwa\u0142a, \u015bcieralno\u015b\u0107 pasteli jest znaczna na takiej powierzchni.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

PODSUMOWANIE<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Podsumowuj\u0105c, je\u015bli chodzi o realistyczny rysunek najlepiej wypada pastelmat i tutaj raczej trudno o alternatyw\u0119. Dalej s\u0105 papiery maj\u0105ce fakturowane pod\u0142o\u017ca, \u015bwietne do pracy z  pastelami olejnymi ale i suchymi, gdzie faktura papieru mo\u017ce stanowi\u0107 dodatkow\u0105 atrakcyjno\u015b\u0107 pracy i na koniec warto wspomnie\u0107 o papierach welurowych i zamszowych, gdzie rysunek jest zdecydowanie inny, nieco rozmyty, nostalgiczny oraz nadaj\u0105cy pracy nieco romantyzmu i magii.<\/p>\n\n\n\n

Pami\u0119tajmy by korzysta\u0107 z papier\u00f3w bezkwasowych, kt\u00f3re warunkuj\u0105 \u017cywotno\u015b\u0107 naszej pracy.<\/p>\n\n\n\n

Ostatni\u0105 rzecz\u0105, o kt\u00f3rej warto wspomnie\u0107 jest kolor papieru, kt\u00f3ry mo\u017ce mie\u0107 bardzo du\u017cy wp\u0142yw na ko\u0144cowy efekt naszego rysunku, szczeg\u00f3lnie je\u015bli wida\u0107 faktur\u0119 papieru. Tutaj warto pokusi\u0107 si\u0119 o eksperymenty, gdy\u017c efekty mog\u0105 nas pozytywnie zaskoczy\u0107.<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

TUTORIAL ukaza\u0142 si\u0119 na \u0142amach 7 numeru KwARTalnika \u2013 magazynu dla artyst\u00f3w. Pismo mo\u017cna zakupi\u0107 w wersji papierowej na Amazonie lub do pobrania w darmowej wersji on-line w poni\u017cszym linku:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\n
<\/div>